get free quote

IPv4 adres sınıfları nelerdir?

ipv4

Adresler, IP ağ protokolü tarafından 32 bitlik numaralar halinde gözüküyor. Cihazların her birinin yer aldığı ağ alanında tek olan bir numara bu cihazlara verilme mecburiyetinde fakat yalnızca başka dış ağla ilişki halinde olmayan yerel bir ağda çalışılıyorsa bahsedilen bu numaralar isteğe bağlı bir şekilde atanabilir. IP adres aralıklarından bazıları, belli modelde özel ağlara ayrılabilir ama internet içerisindeki sitelere bu numaralar, herkes tarafından NIC (Network Information Center - Ağ Bilgi Merkezi) olarak tanınan, merkezi bir güç tarafından veriliyor. Bu IP adresleri, okunabilme oranını yükseltmek sebebiyle öktet adı verilen, 4 tane 8 bitlik (1 baytlık- 0 dan 255 e kadar) numaralara sahip. Mesela ali.edb.deu.edu adresinde bulunan cihazın (Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi’nde Ali isimli cihazın) IP adresi 0x954C0C04 olduğu varsayılsın.

Bu adres 149.76.12.4 şeklinde farklı bir tarzda da gösterilebilir. Diğer gösterim, genellikle noktalı dörtlü gösterim şeklinde de biliniyor. Aslında bu tarz gösterimin sebebi bu değil. Bu durumun başka bir sebebi var. Bu sebep, IP adreslerindeki ilk öktetlerin ağ numarasını, geriye kalan öktetlerin ise makine numarasını gösteriyor olması. NIC'e IP adresi alabilmek için müracaat edildiği zaman, kullanılması düşünülen her makine için ayrı ayrı IP adresi atanmaz. Bunun yerine bir ağ numarası verilip bu aralıkta bulunan bütün geçerli IP’ler tercihe bağlı olarak ağdaki cihazlara atanması sağlanıyor. Ayrıca makine kısmının adeti de bütünüyle ağın büyüklüyle ilişkili olarak farklılık gösterebilir.  Daha farklı talepleri gidermek amacıyla, IP adreslerinde farklı yerlerden başka yerlere kayan, birbirinden farklı ağ sınıfları oluşturuldu. Bu sınıflardan da A,B,C,D,E ve F diye bahsetmek de mümkün.

A Sınıfı (1-126)

İlk oktetin ilk biti Her zaman ilk oktetin ilk biti 0 (sıfır) olacak şekilde ayarlanıyor bu sebepten ötürü ilk oktet 1 ve 127 (0000001-01111111) arasında bulunuyor. Bu A sınıf adresler 1.x.x.x ve 126.x.x.x arasında bulunan IP adreslerini barındırıyor. 127.x.x.x IP aralığında yer alan IP adresleri özel IP adresleri olarak biliniyor. Bu adreslerin internette yer alan herhangi bir cihaza verilmediği ve A sınıfının 126 (2^7-2) tane bilişim ağı ve 16777214 (2^24-2) tane host adresine sahip olduğu da unutulmamalı.

B Sınıfı Adres (128-191)

B sınıfı adresi ilk okteti kısaca 8 biti 128-191 aralığında yer alan adresler olarak diye tanımlanabilir. Bu ilk iki oktet bilişim ağının tanımı olarak biliniyor fakat diğer iki oktetse hostları tanımlamakla görevli. Bilişim ağı sayısı da 16.384, bilişim ağlarında yer alan toplam host sayısı ise 65534 ve B sınıfının subnet mask adresi ise 255.255.0.o’dır. Mesela 172.65.0.0 bilişim ağında kullanılabilmesi muhtemel olan IP adresleri aşağıda yer aldığı şekilde oluyor.  172.65.0.1-172.65.255.254. Bu yerde akla gelen soru şu soru aklımıza gelebilir 127’ye ne oldu? Bütün 127, bilişim ağını lokal bilgisayarlarda yer alan loopback testi için ayrıldığı için kullanılması mümkün değil.

C Sınıfı Adres (192-223)

İlk oktet aralığı 192-223 aralığında yer alan adres sınıfı olarak ifade edilebilir. Toplam 2.097.152 adet B sınıfı IP adresi varken, bu grupların her birinde kullanılacak IP adresi miktarı 254 olarak söylenebilir. Subnet Mask ise 255.255.255.0 olarak açıklanabilir. Mesela, 192.168.1.0 bilişim ağında kullanabilecek IP adresleri 192.168.1.1 – 192.168.1.254 aralığında olmalı.

Ek olarak bunun haricinde IP Multicast adresleri için ayrılan D Sınıfı adresiyle türlü amaç ya da amaçlar sebebiyle ayrılmış E Sınıfı adreslerde bulunuyor.

D, E, ve F Sınıfları

224.0.0.0 ile 254.0.0.0 aralığında kalan adreslerin ağları, ya deneysel bir amaç için veya belirli bir amaç için ayrıldığı biliniyor ve herhangi bir ağa tanımlanamıyor. İnternet içerisinde paketlerin, tek seferde birden çok noktaya iletim hizmetini veren IP çoklu yayın sistemi (IP Multicast) sebebiyle bu aralıkta bulunan adresler olarak atanır.  İlk örneğe bakılacak olursa 149.76.12.4 numaralı Ali’nin adresi ve B sınıfı olarak örnek verilebilecek 149.76.0.0 numaralı ağda yer alan, 12.4 numaralı cihazı belirtiyor. Daha önceki liste içerisinde, olması muhtemel bütün numaraların dahil olmadığı fark edilebilir. Bunun durumun sebebi 0 ve 255 numaralı öktetlerin hususi amaçlar sebebiyle ayrılmış olduğu gerçeği. Bir adres içerisinde konak civarında yer alan bitlerin hepsi 0 ise o adresin ağı belirlediğinden söz edilebilir fakat bu bitlerin hepsi 1 ise de bu adres, yayın (broadcast) adresi olarak biliniyor.

Bu duruma göre, 149.76.255.255 muteber bir makine adresi anlamına gelmiyor, bunun yerine 149.76.0.0 ağında bulunan bütün makineleri bildiriyor. 0.0.0.0 ve 127.0.0.0 ağıysa da kullanıcının kendi makinesinde yer alan IP trafiğini hafifletmek amacıyla, kullanıcının kendi makinesini ifade ediyor. Bu ağlardan birincisine ön tanımlı rota deniyorken ikincisine de geridönüş (loopback) adresi adı veriliyor. Kısacası bilgisayarda bulunan yerel ağa çıkılmasına ihtiyaç bulunmayan durumlarda 127.0.0.1 IP adresini vasıtasıyla yine özel bilgisayarınız içerisinde, programların haberleşmeleri sağlanabilir. Çoğunlukla 127.0.0.1 adresi, kısa devre benzeri gibi davranan ve geri dönüş arabirimi (loopback interface) diye adlandırılan, kullanıcının kendi makinesinde yer alan hususi bir arabirime ayrılıyor. TCP ya da UDP'ye ait sıradan bir paket, bahsedilen bu arabirime gönderildi zaman bulunan başka ağlardan kendisine bu paketin gönderilmesi gibi yeniden kendisine yönlendiriliyor.

Bu durum, ağ yazılımının gelişimi arasında, gerçek bir ağa gerek duyulmadan, yazılımın test edilmesine olanak sağlıyor. İlaveten bu geri dönüş ağı, kullanıcılara sadece tek adet bir makine üstünde, ağ yazılımlarının kullanılabilmesine fırsat sağlıyor. Bu durum aslında anlamsız gelebilir ilk başta fakat anlamsız gelmemeli. Söz gelimi, birden çok UUCP sitesi, devamlı bir IP bağlantısına sahip olmuyor fakat buna rağmen yine de INN haber sistemini çalıştırmak istiyor. INN da Linux üzerinde doğru bir şekilde olarak çalışabilmek amacıyla geridönüş arabirimini talep ediyor.