get free quote

Kökeni mitolojiden bir kelime mentor. Mentor, İyon Denizi’nde bulunan İthaka adasının kralı, Kral Odysseus’un yakın arkadaşıdır. Kral, Truva Savaşı’na giderken oğlu Telemakhos’un eğitmenliğini Mentor’a devreder. “Ona bildiğin her şeyi öğret.” Der. Mentor, eğitim verirken Telemakhos’a ne yapması gerektiğini söyleme ancak ona her zaman yol gösterir. Bir nevi bu uzun yolculukta ona rehberlik eder. O dönemden bu zamana gelen “mentor” kelimesi de bir nevi yetiştirme, geliştirme, yol gösterme anlamlarında kullanılır. İş hayatında karşımıza çıkan mentor kelimesiyle ilgili detaylara bir göz atalım şimdi…

Mentor nedir, ne yapar?

Mentorluk belirli bir deneyim, bilgi birikimi, beceri ya da uzmanlığa sahip kişilerinin bir başkasının kişisel ya da mesleki gelişimine katkı sağlamasına denir. Mentor tecrübesi kişilere yol gösterir, bilgi verir ve işi öğretir. Onu geliştirir ve iyi olması için yardımcı olur. Aslında mentorluk için bir nevi usta çırak ilişkisi de diyebiliriz. Mentor, daha önce yürüdüğü yoldan başkalarının yürümesine yardımcı olandır. O yolculuk ile ilgili deneyimlerini paylaşır, kendi düştüğü hataları söyler, doğru yolu bulması için elinden gelen desteği verir. İş hayatında sıklıkla rastlıyoruz. Günümüzde insanların özellikle çalışma hayatında birbirinin ayağını kaydırmak, birbirinin yerine geçmek üzere yol aldığı dünyada hala mentor olma kavramını benimseyen insanların varlığı umut verici. Özellikle yeni dönemde, ekmeğin aslanın midesinde olduğu bu çağda başka bir insanı yetiştirmek, ona kendi deneyimlerini aktarmak, yol göstermek oldukça önemli oluyor. İş hayatına yeni atılanlar için mentor önemli bir rehberdir. Yol gösterici ünvanını üstlenen mentorler ile yeni nesil daha verimli ve hızlı yol alır.

mentoring-chalkboard

Mentorluk faydaları nelerdir?

Bir mentora sahip olmak, zor kapıları açmak için iyi bir anahtardır. Mentorluk günümüzde bir hizmet olarak de sektörde kendine yer buluyor. Mentorluk hizmeti veren firmalar ile daha bilinçli adımlar atılabiliyor. Mentore sahip olmanın faydalarını birkaç maddede ele alalım:

Kişi, kendi konfor alanından çıkarak sınırlarını zorlar. Yeni şeyler denemekten korkmaz, adım atmaya çekinmez çünkü kendisini destekleyen bir teşvikçisi vardır.
Hedeflerini gerçeğe dönüştürmek için mentoru tarafından takip edilir, desteklenir ve başarı konusunda daima motive olur. Çünkü mentor sadece yol göstermekle kalmaz, aynı zamanda güzel bir motivasyon kaynağıdır.
Network, iletişim ağı çok önemlidir. Bir mentora sahip kişi aynı zamanda bu ağa erişim kolaylığı da sağlar. Çünkü mentorun yönlendirmeleri ile doğru seçimler yapar, bağlantılarını sağlam referanslar ile kurar.
Gerek kişisel gerek profesyonel… Kişi durmaksızın bir gelişim halindedir. Hata yapmaktan korkmaz, deneyimlemekten çekinmez ve daha kendi konfor alanına sıkışmakla kalmaz başka alanlarda gezinme cesaretini kendinde bulur. Bu cesareti de mentorundan alır.

Koç nedir, mentor nedir?

Aslında tüm bu söylediklerimiz koç ve mentorluğun birbirine yakın tanımlarda olduğunu gösterebilir. Aslına bakarsanız pek çok benzer alan ve yaklaşım da vardır. Ancak birbirinden ayrıdır temelinde. Koçluk ve mentorluk arasındaki fark nedir birkaç cümle ile anlatalım. Koçlukta tavsiyeler, deneyimler yoktur. Koçlar soru sorarak, farkındalık yaratır. Koçlar bu konu üzerine eğitim almış profesyonellerdir.

Koçluk sorulara, mentorluk tavsiyelere, bilgiye ve deneyime odaklanır.
Mentorluk alınan hedefler kişisel gelişime ve kariyere yöneliktir. Koçlukta ise hedefler beceri ve davranış biçimlerini geliştirme odağı vardır.
Koçlar kurum içinden de olabilir dışından da. Mentorlar ise genelde kurum içindedir. Deneyimlerini kurum içinden aktarır.

Koçluk ve mentorluk kavramının birbirine bu kadar karışmasının nedeni ikisinin de bireysel ve gündem odaklı olmasıdır diyebiliriz. Ayrıca yol haritası hedefleri en başından belirlenir ve bu hedefler tamamen bireyseldir. Kişi odaklı ve gelişim amaçlı olması koçluk ve mentorluk kavramlarını aynı cümlede kullandırabilir.

      mentoring

Mentee ne demek?

Mentorluk kavramı kadar menti, mentee gibi kavramlar da çıkar karşımıza. Mentee ile menti aynı anlama gelir. Yeni girdiği sektörle ilgili bilgi ve becerilerini geliştirmek isteyen, daha verimli olmak için bir yol haritasına ihtiyacı olan ve bunun için bir mentora başvuran kişilere menti denir. Menti aynı zamanda aldığı bir kararla ilgili sonuçları hesaplayıp, olası sorunları önceden görmek isteyip, bu problemleri engellemek isteyen, bunun için bir mentordan destek almayan isteyen kişilere de denir. Menti de en az mentor kadar önemlidir çünkü mentorluk yapılabilmesi için önce mentinin ne istediğini, hedeflerini, amaçlarını bilmesi gerekir. Bir anlamda kendinin ve isteklerinin farkında olması gerekir ki kafasındaki sorulara yanıt bulabilmek için mentora danışabilsin.

Mentor nasıl olunur?

Mentor olabilmek için öncelikle mentorluk yapacağınız konuda bilgi, deneyim ve tecrübe sahibi olmanız gerekir. Alanında uzman olan kişiler mentorluk yapabilir. Sahip olduğunuz bilgiyi aktarmak da bir yetenektir. Bunu aktaracağınız yolu iyi seçmeniz ve karşı taraftan anlaşılabilir olmanız önemlidir. Bu yalnızca bilgi birikim ile olmaz; diksiyon, beden dili, sunum, eğitim teknikleri gibi genel kuralları da kapsar. Öğrenme süreciniz bitmez; mentorlukta “ben oldum” kavramı yoktur. Her geçilen yol, daha önce geçilmiş olsa dahi yeni engebelere gebedir. Bu nedenle durmaksızın bir eğitim de alıyordur aynı zamanda. Kendini yeniler, yeni şeyler öğrenir; anı, çağı ve dönemi takip ederek kendini her zaman taze tutar; tabi bilgilerini de! Mentorluk yapmak için sadece bilgi birikimi yeterli değildir; bu bilgileri güncellemeli, karşı tarafa doğru aktarabilmeli ve dahası kendini daima öğrenmeye ve öğretmeye açık tutmalıdır.