Analitik Düşünme Nedir?

Hem yetişkinler hem de çocuklar için hayatın her alanında oldukça önemli bir husus olan analitik düşünme pek çok kişinin kavrayarak alışkanlık haline getirme istediği bir düşünme biçimidir. Bu düşünce şekli sayesinde bir konunun çözümlenebilmesi için tümden gelim yöntemi benimsenir. Konu alt dallara ayrılarak tek tek değerlendirilip sonuca ulaşılır. Bu sayede en karmaşık problemler bile pratik bir şekilde çözümlenerek en doğru sonuç elde edilebilir. Analitik düşünme eğitim sistemine mutlaka dahil edilmesi gereken bir unsurdur.  

Analitik düşünmek ne demek?

Analitik düşünme hem iş hem de sosyal yaşam olmak üzere hayatın her alanında gerekli olan bir düşünce biçimidir. Tümden gelim yönteminin kullanıldığı analitik düşünmenin uygulanabilmesi için öncelikle konunun küçük alt başlıklara ayrılması gerekir. Daha sonra her bir alt başlık kendi içerisinde çözümlenmek suretiyle genel bir sonuç elde edilir. Bu şekilde küçük parçalardan bütüne varılmasıyla daha geniş açılı ve çok yönlü bir bakış açısı geliştirilebilir. Analitik düşünme sayesinde bireyler en karmaşık sorunların bile içerisinden kolayca mantık çerçevesinde sıyrılabilir. Özetle analitik düşünme nedir tanımı için tümden gelim ile en karmaşık sorunların içerisinden mantık doğrultusunda sıyrılabilmek denilebilir.

Hem genç hem de olgun yaştaki insanlar için yaşamın her alanında büyük bir öneme sahip olan analitik düşünme sayesinde hem öğrenciler derslerinde başarılı olabilir hem de yetişkin bireyler işlerinde yol kat edebilir. Bu nedenle analitik düşünme eğitimi küçük yaşlardan itibaren çocuklara kazandırılması gereken bir yaşam düşünme biçimi olmalıdır.

analitik düşünme nedir

Analitik düşünme yeteneği nasıl elde edilir?

Çocuk ve yaşlı ayırt edilmeksizin herkes için hayati öneme sahip olan analitik düşünme yeteneği geliştirebilmek için makale, kitap okumak, çeşitli zeka geliştirici pratikler yapmak üzere çeşitli yöntemler mevcuttur. Bunlar şöyle sıralanabilir:

  • Analitik düşünce biçiminin benimsenmesinde hem en başarılı olan hem de en eğlenceli olan seçenek oyun oynamaktır. Analitik düşünme alışkanlığı edinebilmek için grup halinde strateji oyunlar oynanabilir. Zeka gelişiminin desteklenmesi için çocukluktan itibaren zeka geliştirici testler yapılabilir ve oyunlar oynanabilir. Kare bulmaca ve çapraz bulmaca çözmeye yoğunlaşılabilir.
  • Zihnin analitik yönden gelişebilmesi için süreli olarak aktif olması gerekir. Analitik düşünme kitap okuyarak da edinilebilir. Bu amaçla polisiye türden romanlar okunabilir. Çözümlenmeyi bekleyen olay örgüsünü takip etmek analitik düşünmeyi fazlasıyla destekler. Buna ek olarak analitik düşünme ile ilgili makaleler de üzerine yoğunlaşmak da oldukça yararlıdır. Çeşitli makaleleri okuyarak hem konuya ilişkin farklı bakış açıları görülür hem de yeni yöntemler hakkında bilgi sahibi olunabilir.
  • Bilim kurgu, gerilim, politik ve polisiye türünden dizi ile filmler izlenebilir. Böylece karmaşık durumlar üzerine düşünme fırsatı bulunabilir.
  • Matematik problemleri çözülebilir. Böylece matematiksel düşünce tarzı geliştirilebilir. Sudoku gibi rakamsal bulmaca çözmek de sayısal yönden strateji geliştirmeye katkı sağlar.
  • Analitik düşünme alışkanlığı edinmek isteyen kişilerin ayrıntılara odaklanması tavsiye edilir. Çevrede bulunan ayrıntılar takip edilerek farklılıklar görülebilir ve bunun üzerine düşünülebilir.
  • Araştırma yapmak analitik düşüncenin temelini oluşturur. Karşılaşılan sorunun en ince ayrıntısına kadar küçük parçalara ayrılarak incelenmesi kişiye analitik bakış açısı kazandırır. Araştırma hem daha bilgili ve tecrübeli iş arkadaşlarına veya eğitmenlere danışmak suretiyle olurken hem de çeşitli yazılı kaynakların incelenmesiyle yapılabilir.
  • Analitik düşüncenin küçük yaşlardan itibaren çocuklara benimsetilebilmesi için eğitimde işlenen konular tartışmaya açık olmalıdır. Teorik bilgiler öğrencilere aktarıldıktan sonra analitik düşünme soruları kullanılarak tartışma ortamı yaratılmalı ve öğrencilerin farklı yönlerden konu üzerine düşünmesi sağlanmalıdır.

Analitik düşünmenin yararları nelerdir?

  • Genç ve yaşlı ayırt edilmeksizin herkesin analitik düşünme yöntemlerini benimsemesi gerekir. Bu sayede okul yaşamında başarılı olunabilir ve kariyer hedefleri gerçekleştirilebilir.
  • Küçük yaşlardan itibaren analitik düşünmeyi edinen öğrenciler başarılı bir eğitim hayatına sahip olabilir. Bu düşünce biçimi sayesinde ezber yapmadan dersleri daha kolay ve zaman içerisinde unutmamak üzere kavrayabilirler.
  • Analitik düşünme kişiyi sorgulamaya ve neden-sonuç ilişkisi aramaya iter. Çoğunluğun benimsediği ve doğru olarak kabul ettiği değer yargıları bile analitik düşünce tarzına sahip olan kişiler tarafından sürekli olarak sorgulanır. Kişi üzerine düşündüğü küçük parçaları bir araya getirerek kendisine mantıki yönden en uygun olan yargıya ulaşmaya çalışır. Analitik düşünce gücü sayesinde içerisinde bulunulan şartlar ne olursa olsun en doğru kararlara varılmaya çalışılır. Bu düşünce tarzı kişiye soğuk kanlı ve objektif bir bakış açısı kazandırır.
  • Analitik düşünce prensipleri sayesinde sorgulayan ve dayatmaları kabul etmeyen bir toplum inşa edilebilir. 
  • Analitik düşünme sayesinde iş, aile, arkadaşlık, ilişkiler ve eğitimde karşılaşılması muhtemel olan sorunlara karşı en mantıklı ve en uygun çözümler geliştirilebilir. Ortaya çıkan sorunun arkasında yatan nedenler incelenir, sorunun kaynağına inilebilir. Sebep-sonuç bağlantısı kurularak sorunun içerisinden çıkmayı sağlayan farklı yollar bulunabilir. Analitik düşünce ile karşılaşılan sorunlardan alınan dersler bir hayat tecrübesi olarak kullanılabilir ve aynı hatalara düşme önlenebilir.  
  • Pek çok iş ilanında adaylarda aranan özelliklerin başında analitik düşünme yetisine sahip olmak gelir. Analitik düşünme yalnızca eğitim değil iş ve sosyal yaşamda da olmazsa olmaz bir unsur olarak bireylerin karşısına çıkar. Analitik düşünme gücü sayesinde iş yaşamının dolambaçlı yolları kolay hale gelebilir. Sorunun temeline inilerek kalıcı çözümler üretilebilir, yenilikçi ve inovatif yaklaşımlar kolayca benimsenebilir.
  • Analitik düşünme sayesinde kazanılan eleştirel bakış açısı bağnazlık ve gericiliğin önündeki en büyük engeldir. Ezbere yapılan her şey bu düşünce sistemiyle sorgulanabilir.
  • Analitik düşünce sistemi araştırmacılığı da doğrudan beraberinde getirir.
  • Analitik düşünceye sahip olan kişilerin kandırılması zordur. Bireyler kendi fikir ve doğrularına sahip olarak toplum içerisinde varlık gösterebilirler.