Astrofizik Nedir?

Astrofizik kavramı son dönemlerin en popüler kavramları arasındadır. Esasen astrofizik bir tür bilim dalıdır. Ana motivasyonu fizik ya da kimyaya ait yasaları, gezegenlerin ya da nesnelerin doğumu/ölümünü açıklama üzerinedir. Bu nedenle de astronomi ve kozmoloji gibi iki ayrı bilim dalı ile aralarında organik bir bağ bulunur. Astrofizik ile bu bilim dallarını ayıran öyle çok keskin çizgiler söz konusu değildir. Astronomi gökcisimlerinin parlama hareketleri ve pozisyonlarında odaklanır. Kozmoloji astrofiziğin yapmaya çalıştığını daha makro düzeyde yapmaya çalışır. Yani evreni bir bütün olarak algılamaya çalışır ve çalışmalarını bu yönde geliştirir. Astrofizik ise daha çok orta ya da küçük ölçekli yapılarla ilgilenir. Onlarla alakalı fiziksel teoriler geliştirir. Astrofizik nedir noktasında bu şekilde bir açıklama yapmamız daha sağlıklı olacaktır.

Tüm bu iç ayrı branş birbirinin kardeşi olan dallardır. Üç dalı da ilgilendiren çok sayıda ortak konu vardır. Dolayısıyla bir astrofizik uzmanı rahatlıkla kozmolojiye dair fikir yürütebilir, tartışmalara dahil olabilir. Bunun tam tersi de gayet mümkündür. Hatta bu üç bilim dalından insanların bir arada olduğu oturumlarda, tüm cevaplar ortak şekilde yanıtlanır.

astrofizik nedir

Newton’un Rolü Önemli

Astrofizik alanında çalışma yürütenler içinde bulunduğumuz evreni kavramaya çalışır. Astrofizik NASA’nın deyimi ile farklı gezegenlerdeki yaşam izlerini ararlar ve evrenin evrimleşme sürecini irdelerler. Özellikle bu noktada yalnız mıyız, buraya nasıl ulaştık ve evren ne şekilde işler gibi kritik sorular sorarlar. Bu noktada astronominin kaynağının Newton ile başladığı söylenebilir. Bu nedenle de astrofizik alanının Newton’a tarihsel süreçte çok ciddi bir borcu olduğunu söyleyebiliriz. Newtoon sadece küçük teorilerle bile önemli aşamaların kaydedilmesini sağladı. Bu hem tanımlayıcı hem de tahminci bir yöntemdi. O dönem gök bilimciler Neptün’ün konumunu bu öngörü sayesinde keşfettiler. Astrofizik alanında bazı temel kriterler söz konusudur. Örneğin uzakta yer alan nesnelerle doğru şekilde etkileşime geçmenin yöntemi onların yaymış olduğu radyasyonu somut olarak gözlemeyebilmektir.

Yıldızlar hakkında ortaya atılan ilk düşünceler 19. yüzyılın ortasından sonra ciddi anlamda değişmeye başladı. O dönem yapılan araştırmalar tayfsal analiz gibi bir bilimin doğmasına neden oldu. Tayf ölçümleri sayesinde yıldızların içinde, yeryüzünde de olabilecek bazı maddelerin bulunduğu sonucu elde edilmiştir. Özellikle Cecilia Payne’in o dönem çok önemli çalışmaları olmuştur.

Astrofizik Anlamı Nedir?

Payne’in çalışmaları 1920’li yıllara tekabül eder. Bu çalışmalar sayesinde bizler yıldızların büyük ölçüde hidrojenden meydana geldiklerini öğrenme şansı bulduk. Ayrıca bu ölçümler sayesinde yıldızların dünyamızdan uzaklaşma ya da yakınlaşma hızını da tespit etme şansı elde ettik. Hatta o dönem bazı olgular evrenin genişlediği tezini pekiştirdi. Tüm bunlar Big Bang teorisinin daha da güçlenmesine neden oldu.

Uzay boşluğu daimi olarak bu merakımızı diri tutar. Astrofizik tam olarak bu merak duygusunu canlandırır. Çünkü uzaya dair her yeni bilgi bilinen pek çok ezberin de yeniden yorumlanmasını zorunlu kılıyor. Her kapı yüzlerce yeni kapının açılmasına olanak tanıyor. Evrenin gizemine dair ne yazık ki çok ama çok az şey biliyoruz. “Astrofizik ne demek?” sorusuna karşılık verileceği zaman öncelikle astronomi biliminin bir türü olduğunu atlamamız gerekiyor. Astrofizik kavramı etimolojik açıdan incelendiğinde karşımıza “yıldız fizik” kavramı çıkar. Yayılan ışıklarla beraber elektromanyetik dalgalar, araştırmaların temel referansını ve kaynağını oluşturur. Bilindiği üzere gök cisimleri elektromanyetik dalga yayar. Bazı teknolojik aletler sayesinde bu ölçümler yapılabilir. Gezegenler ve yıldızlar arasında ciddi farkların olması bu özel bilimin temellerinin atılmasını sağlamıştır. Peki astrofizik neyi inceler? Astrofizik bilimi yıldızların temel düzeyde yapılarını inceler. Gözlemlenebilen deve ve cüce olarak tabir elden yıldızlar, bu bilimin potansiyel çalışma alanına girer. Aynı zamanda yıldız atmosferlerini ve gökadaların yapılarını incelerler.

Astrofizik Mühendisliği Hakkında Bilgiler

Astrofizik alanına son zamanlarda ilgi artmaya başlayınca insanlar bu alandaki kariyer planlarını da merak eder oldu. Elbette bu çok da kolay bir alan değil; ancak geleceğin iyi astrofizik mühendislerinin Türkiye’den çıkmaması için bir neden yok! Astrofizik bölümü Türkiye’nin çeşitli üniversitelerinde mevcut. İyi bir astrofizik mühendisi olmak adına fizik, biyoloji, kimya, matematik gibi alanlarda çok iyi olmak ve daha da ötesi seneler boyunca gözlemlemek, sıkı bir şekilde çalışmak gerekiyor. Astrofizikçiler devlet ya da özel kurumlarda görev alabilir, üniversite laboratuarlarında çalışabilirler.  Astrofizik mühendisliğinin çalışma ve eğitim alanları şimdilik ne yazık ki çok geniş değildir; ancak bu konulara yapılan yatırımlar arttıkça astrofizik mühendislerinin sayısı da artacaktır. NASA’nın başında şu anda yer alan tek Türk kadın Feryal Özel, bir astrofizik mühendisi. Üniversite sınav sonuçlarına baktığımızda astrofizik sıralama ya da taban puanı bilgileri göz kokutucu düzeyde olsa da Özel’in bu başarısı gençler adına çok önemli bir motivasyon kaynağı diyebiliriz.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü

Astrofizik alt branşında eğitim almak ve bu alanda doktora yapabilmek adına öncelikle Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümlerinde tercih yapmanız gerekiyor. Örneğin İstanbul Üniversitesi, geçtiğimiz sezon 75 kişilik bir kontenjan açtı. 256.6 (sayısal türde) taban puanı bu bölümü okumak adına yeterli oldu. Ankara Üniversitesi geçen sezon 40 kişiyi kabul etti ve buranın taban puanı 254,1 şeklinde. Bir diğer örnek ise Ege Üniversitesi. Burası geçen sene 253,5 taban puanı ile öğrenci kabul etti. Başarı sıralamasına baktığımız zaman ortalama 310 bin ile 330 bin aralığında değiştiğini görebiliyoruz. Şu anda doğrudan astrofizik mühendisliği şeklinde bir bölümümüz yoktur; ancak astronomi bölümünde okumaya hak kazandığınızda zaten astrofizik alanında eğitim göreceksiniz. Özel olarak bu alana eğilebilir, tez çalışmalarınızı astrofizik üzerine yazabilirsiniz. Bu bölümlerden mezun olanlar genelde yüksek lisans ve doktora aşamasında ülke dışında gitmeyi tercih ediyor.