Beden dili nedir?

Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır felsefesi ile büyüdüğümüze göre muhakkak bir bildiği vardır eskilerin. Dil kullanımı sadece söz ile değil beden ile de karşımıza çıkan bir kavram oldu. Son yıllarda beden dili, vücut dili denen kavram her yerde karşımıza çıkıyor; iletişimde beden dili, iş görüşmesinde beden dili, ikili iletişimlerde beden dili derken beden dili örnekleri çoğaldıkça çoğalıyor. Az sonra detayına ineceğiz ancak öncelikle beden dilinin ne olduğu konusuna biraz değinelim. Zira artık kendimizi sadece sözlerimiz ile değil vücut dilimizle de ele veriyoruz! Basit bir göz içine bakamama halinin bile karşı tarafta “yalan söylüyor” hissi uyandırdığını düşünürsek sanırız bu işlere bir hayli yoğunlaşmamız gerekecek. Utançtan göze bakamama duygusu, vücut sırlarının ifşası ile artık yalan dolana döndü. Bakalım bu beden dilini bu kadar önemli kılan neymiş, nedenmiş, nasılmış…

images (2)

Beden dili nedir?

Önce kısa bir tanımını yapalım. Beden dili vücudun duruşu, mimikler, göz hareketlerinden oluşan ve tüm bu oluşumların zihinsel ve fiziksel faaliyetlerle desteklenmesi anlamına gelen bir “iletişim şekli”dir. Sözel olmayan bu iletişim şekli, kişinin kendisini ifade ederken karakteristik bir özelliği olarak sayılabilir aslında. Beden dilinin önemi, binlerce sözden daha etkileyici olmasından kaynaklanıyor. İletişimde insanlar sadece sözleri ile değil aynı zamanda vücut dili ile de konuşuyor bir anlamda. Vücut dilini etkili ve doğru bir biçimde kullanan insanların iletişim becerileri de bir o kadar yüksek oluyor. Özellikle ikili ilişkilerde, ilk karşılaşmada kendini ele veriyor. Söylenmek isteneni en direkt ve etkili haliyle iletmeye yarıyor diyebiliriz. Beden dilimizi kullanarak gönderdiğimiz birtakım işaretler ya da sinyaller karşı tarafın bilinçaltına doğrudan etki ediyor ve algılanma sürecinden sonra anlam kazanıyor. Vücut dili aynı zamanda psikoloji ve sosyoloji gibi bilim dallarını da kapsıyor. Beden dilinin önemini birkaç maddede anlatalım.

Öncelikle karşı tarafı daha iyi anlamakla kalmaz, kendimizi de daha iyi ifade ederiz. Beden dilimiz aynı zamanda düşüncelerimizin yansımasıdır. Bu nedenle en etkili ve akılda kalan etkileşim yollarındandır diyebiliriz.
İlk karşılaşmada beden dilinin önemi büyüktür çünkü ilk izlenim, beden dili ile olur. Bu yalnızca ikili ilişkilerde değil iş görüşmeleri, sosyal yaşam buluşmaları ve daha pek çok alanda geçerlidir.
Beden dili bazen kelimelerin anlatamadıklarını ifade eder. Kelimelerle anlatılamayan duygular, beden dili sayesinde açığa çıkar ki az sonra beden dili örneklerinde tüm bu detaylara yer vereceğiz.
Beden dili ve dilimiz arasındaki bütünlük bize prestij kazandırır. Konuşmalarımız ile vücut dilimiz senkronize olursa karşı tarafta büyülü bir algı yaratabilir. Bu da ciddi bir prestij gücünü tetikler. Zira duruş, kalitenin önemli bir parçasıdır.

İletişimde beden dili

Beden dili, onu oluşturan öğeler ile anlam bulur. Vücut dilimizi oluşturan öğelerden biri ve belki de ilki yüz mimik hareketlerimizdir. Abartılı değil tadına yaptığımız mimikler… Bunları destekleyen göz ve kaş hareketleridir. Yani aslında ilk olarak yüzden başlıyor vücut dili. Vücudun duruşu, şekli ve hareket biçimine geliyor sonra sıra. Ardından ellerin duruşu ve hareketleri alır sırayı. Ayaklarınızın duruşu ve hareketlerinin yanı sıra karşı tarafla olan mesafeniz de vücut dilinizi etkiler. Yukarıdan aşağı doğru inen bir iletişim merdiveni diyebiliriz. Önce yüz ile başlar, sonra ellere geçer, ayaklarda son bulur. Her bir öğenin verdiği mesaj farklı olabileceğinden, iletişimi yalnızca vücut ile sınırlamamak lazım; mimikler, jestler ve hatta bakışlar bile vücut dilinin öğelerindendir. Peki beden dili anlamları nasıldır ne yaparsak neyi kast ederiz ne yapmazsak eksik kalırız?

Beden dili örnekleri

Beden dilinin önemini öğrendikten sonra muhtemelen hemen uygulamaya geçmek isteriz. Ancak buradaki önemli detay “abartı”dan kaçmak. Sadece etkili iletişim olacağını düşündüğünüz için abartılı el kol hareketlerinden ya da yüksek sesle mimikler saça saça konuşmaktan da kaçınmak gerekiyor elbette. Peki nedir bu beden dili örnekleri?

Bezgin duruş

Buna iş hayatından bir örnek ile başlayalım. Hiçbirimiz patronumuza gidip “sıkıldım ama neden seni dinlemek zorundayım ki?” diyemeyiz, dersek de zaten artık bir patronumuz olmaz. Ancak beden dilimizle karşı tarafta istemeden de olsa bu etkiyi uyandırıp bir anlamda saygıda kusur etmiş olabiliriz. Bıkkın bir duruş, omuzların aşağıda durması sıkıldığınızı işaret edebilir. Omuzlarımızın arkada ve dik durması gücü temsil eder, kendine güveni, duruşu ve çokça da saygıyı… İyi bir duruş göstermek saygı istemektir bir anlamda…

Abartılı kol hareketleri

Birkaç satır üstte bu konudan kaçının diye bahsetmiştik. Abartılı kol ve el hareketleri karşı tarafta olayları tüm gerçekliği ile yansıtmadığınıza bir işaret olabilir. Küçük, kontrollü hareketleri hedeflemenizde yarar var. Özellikle açık el kol hareketleri dikkat çekebilir. Bu arada avuç içinizi karşı tarafa göstererek yapacağınız konuşma saklayacak bir şeyinizin olmadığını işaret edebilir. Abartıdan hep kaçınmanızda yarar var.

Konuşurken saate bakmak

Karşı tarafa bıktım senden deseniz daha kibar olur! Karşılıklı konuşmada saate bakmak saygısız olarak algılanabilir. Sıkıldığınızı, o ortamdan hemen uzaklaşmak istediğinizi işaret edebilir. Konuşma sırasında mümkün mertebe saatinize bakmaktan kaçının. Aksi halde karşı tarafta yarattığınız izlenim pek de hoş olmayacaktır.

Çapraz kollar

İletişimi kapattınız mı? Kollar genelde iletişimi kesmek istediğinizi ya da karşıdan alacağınız duygu ve düşüncelere kapalı olduğunuzu işaret edebilir. Aynı şekilde bacakları da çapraz yapmak, karşınızdakinin ne söylediği ile ilgilenmediğinizi de gösterebilir.

Konuşurken göz kaçırmak

Bunu zaten birçoğumuz biliyoruz. Hatta belki de konuya fazlasıyla hakimiz. Konuşurken gözleri kaçırmak, göz temasından kaçınmak karşı tarafta “yalan mı söylüyor” algısı yaratabilir. Utangaç olduğunuz için göz temasından da kaçınıyor olabilirsiniz ancak genellikle yalan algısı yaratır.

                       images

Saçlarla oynamak

İş görüşmesinde kaçınmanız gereken şeylerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Konuşurken saçlarınızla oynamak sizi endişeli, fazla enerji dolu ya da kendini çok önemseyen biri gibi gösterebilir. Prezantabl olmak iş görüşmelerinde önemlidir ancak görüşme anında sürekli saçınızla oynamanız dikkat dağınıklığı yarattığı gibi karşı tarafta fiziksel görüntünüzle çok ilgilendiğiniz gibi bir izlenim yaratabilir.

Beden dili kullanımında neye dikkat etmeli?

Beden dili hareketleri, beden dili çeşitleri ve beden dili anlamından sonra geldik dikkat noktalarına. Vücut dilinizi kullanırken şunlara dikkat etmenizde yarar var. Böylelikle daha sağlıklı ve etkili bir iletişim kurmuş olursunuz.

  • Konuşurken abartılı hareketlerden kaçınmanızı söylemiştik ancak kaçınmak uğruna hareketsiz de kalmayın. Sabit bir halde uzun süre kalmanız, karşı tarafı sıkabilir.
  • Konuşurken gözleri kaçırmak ne kadar şüpheli ise yine konuşurken göz içine bakıp gözleri ayırmamak da bir o kadar rahatsız edici olabilir. İkisinin ortası karardır ne direkt gözleri sabitlemek ne tamamen kaçırmak…
  • Konuştuğunuz kişiyi rahatsız edecek seslerden kaçının. Örneğin karşı taraf konuşurken siz parmaklarınızla ritmik hareketler yapmaktan uzak durun. Bu çıkan minik sesler dikkat dağıtabilir.
  • Kollarınız çapraz şekilde oturmayın ve yukarıda söylediklerimize uyun.

İletişimde beden dili kullanımı basit püf noktalarında gizli; etkili iletişim için bunlara uymak yeterli.