Big Data nedir?

Big Data kavramını Türkçeye “Büyük Veri” olarak çevirmemiz mümkün. Big Data esasen astronomi alanında kullanılmaya başlanan bir tabirdi. Son dönemde ise karşımıza daha çok internet alanında çıkmaya başladı. Bugüne kadar Big Data’ya dair pek çok tanım geliştirilmiş olsa da teknik olarak; “Kullanıcıların gündelik olarak dahil oldukları kişisel web siteleri, sosyal medya hesapları ya da arama motorları esnasında, farkında olmadan arkalarında bıraktıkları izlerin bir araya getirdiği etkileşim bütünü” tanımını kabul edebiliriz.

Bilgisayarların yaşamın her alanlarında etkin şekilde var olmaya başlamasıyla beraber pek çok veri depolaması da söz konusudur. İnternet kullanımı artmaya başladıkça söz konusu veriler artık büyük bir yığına dönüşmektedir. Sadece bir günde bile ortalama 3 kentilyon byte civarında veri üretiliyor. Üstelik bu rakamlar birkaç sene sonrasında, sosyal medya ve internet kullanımının daha da yaygınlaşmasıyla beraber daha da korkutucu bir noktaya ulaşacak.

fotolia_113520145_subscription_monthly_m

Bu verilerin elbette bir kısmı son derece kayda değer ve önemli olmasına rağmen, pek çok veri bütünüyle çöp olarak görülüyordu. Fakat sonraki yıllarda çöp olarak görülen bu bilgi yığınının işlenip değerli hale getirilebileceği gerçeği fark edildi. Çünkü bu veri yığını, çok sayıda siteye, blog sayfasına, alışveriş platformuna ya da uygulamaya dair yoğun bir istatistiki bilgi içeriyordu. Dolayısıyla yığın olarak görülen bilgilerden verim alma yoluna gidildi. Bir takım analiz stratejileriyle birlikte bilgilerin işlenmesi sağlandı.

Temel amaç bu büyük veri tabanının radikal kararlar alınmasına aracılık etmesiydi. Bunun için verilerin işlenmesi, transferi ve en önemlisi yorumlama süreçleri belirginleşmeye başladı. Bu bağlamda Big Data için bu sürecin tümüne verilen isimdir dememiz mümkün. İnternet üzerinden gelen verilerin saklanması son derece zor ve maliyetlidir. Oysa bu tip çözümler, maliyetleri minimuma indirir. Bugün iş sektöründe çeşitli problemlerin çözümü noktasında Big Data’nın payı son derece önemlidir.

Big Data nasıl çalışır?

Büyük Veri, bir başka deyişle Big Data, belli bir güven çerçevesinde tahmin ve analizler oluşturmanızı sağlar. Big Data bütün veri noktalarını birbiriyle kıyaslar. Çağımızın en gelişmiş analitik teknolojilerinden birine sahip olan Büyük Veri, simülasyonları aktif hale getirir. Değişen veri noktalarıyla beraber sonuçlardan nasıl etkilendiğimiz izlenir. Bu daimi ve tekrar eden bir süreçtir. Soruna dair çözüm bulunana dek bütün değişkenler devreye girecektir. Geçmişte veriler sadece elektronik tablolar ölçüsünde var oluyordu. Depolama sayesinde müzik, video, metin gibi çok farklı türler de artık veri kavramının içine dahil olmaya başladı. Müthiş kaotik bir yapıya sahip olan devasa verileri işleme noktasında yapay zekadan yararlanılmaktadır. Big Data’nın çeşitlilik, hız, doğrulama, veri büyüklülüğü ve değer olmak üzere 5 farklı bileşeni bulunuyor.

Büyük veriden nasıl faydalanırız?

Yarattığı devrimle büyük ses getiren Big Data, özellikle iş dünyasındaki dengeleri ciddi anlamda değiştirebilecek bir teknoloji. Bugün artık pek çok şirketin bu teknolojiden faydalanmaya başladığını görüyoruz. Şirketler müşteri politikalarını tümüyle bu bilgilerin işlenmesi sonucunda ortaya çıkan analiz değerlerinin ışığında gerçekleştiriyor. Örneğin sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi noktasında verimli şekilde Big Data’dan faydalanmak mümkün. “Veri odaklı tıp” olarak tabir edilen uygulama, özellikle erken teşhislerde ciddi rol oynuyor. Bu noktada pek çok görselden ve kayıttan faydalanılıyor.

Öte yandan Büyük Veri, doğal ve insan odaklı afetleri önceden tahmin etme noktasında da devreye girebiliyor. Deprem tahminlerinde, mültecilerin korunmasında, veri analizleri bir yol haritası sunmaktadır. Big Data, suçların önlenmesi noktasında da aktif rol oynar. Özellikle polis teşkilatlarında artık veri kaynakları bu yönde değerlendiriliyor. Bunların haricinde işletmelerde,  teknoloji, eğitim, kamu alanlarında yaygın olarak bu değerli hazineden faydalanılıyor. Son olarak Google’un, arama motoru sonuçlarına göre kişilerin, kitlelerin eğilimlerini rahatlıkla analiz edebildiğini söyleyebiliriz.

Büyük veri niçin bu kadar önemlidir?

Büyük Veri, her şeyden önce eş zamanlı olarak aksaklıkların sebeplerini ortaya çıkarır. Müşteri kitlesinin satın alma reflekslerini analiz eder ve buna göre kuponlar üretir. Yeni girişimlere dair risklerin hesaplamalarını gerçekleştirir. Olası hataları ya da yanlış hamleleri önceden tespit eder. Tabi bu büyük lüksün gerçekleşmesi için, Big Data’nın sağlam analiz potansiyelleri ile bir araya gelmesi şarttır.

Bugün yaklaşık 1 dakika içinde sadece Youtube sitesine 600 civarında yeni içerik yükleniyor. Bloglarda bu rakam 1500’ün üzerinde. Uygulamalar ve yeni sosyal medya hesapları da cabası diyelim. Ortaya çıkan bilgi havuzunu düşündüğümüz zaman Big Data’nın değeri bir kat daha artıyor.

Big Datayla ilgili endişeler

Big Data pek çok kişi için önemli bir devrim yarattı; ancak buna rağmen bazı endişeler de yok değil. Örneğin veri gizliliğine dair bazı endişeler barındırıyor. Öte yandan verilerin güvenliğine dair belli soru işaretleri söz konusu. Big Data’nın belli insanlar arasında fırsat eşitsizliği yarattığını savunanlar da az değil. Özellikle bankacılık ve sigortacılık alanlarında, kaynak ya da bilgi sayısı az olan insanların dezavantajlı duruma düşmesi, pek adil bulunmuyor. Bu tip detaylar, büyük veriden faydalanmak isteyen şirketler tarafından kapsamlıca değerlendirilmelidir.