Dünyanın ilk bilgisayar programcıları

Günümüzde bilgisayarlar yaşantımızın büyük bir kısmına etki ediyor kuşkusuz. Dijitalleşen çağda giderek daha fazla kolaylığı ve gelişmeyi bilgisayarlar sayesinde elde ediyoruz. Tıptan tarıma, eğlenceden imalata kadar pek çok farklı alanda her şey bilgisayarların hakimiyetinde gibi görünüyor. Şimdi böyle olsa da bir zamanlar bu makineleri ve sistemleri geliştirenler esasında ilke imza atıyorlardı. Kimi meşhur isimlere aşina olabilirsiniz ancak bilgisayarın mucitleri için geniş listemizden bir şeyler öğreneceğiniz kesin. Şimdi sizi bilgisayarın, sistemlerin ve bilgisayar programlarının yaratıcılarıyla baş başa bırakıyoruz…

dunyanın-ilk-bilgisayar-programcıları

1. Charles Babbage (1791 – 1871)

Makine mühendisi, matematikçi, felsefeci ve mucit olan Babbage Analitik Topluluğu’nun kurucularından biri. Çok yönlü bir bilim insanı olarak Amerikan tarihine geçen Babbage dijital programlama fikrini de ilk ortaya atan kişi sayılıyor. Otomatik hesaplama yapabilecek makineleri icat etmesine karşın bunları fiziksel olarak gerçekleştiremez ancak tasarılarının denenmesi 2002 yılını bulur. Öte yandan teorileri ile gelecek kuşaklara bir yol açmış olduğu düşünülüyor. Hafıza ve işlem gibi kavramların bugünkü halini almasında ilk atılan adımlar ve geliştirilen kuramlar ona ait.

2. Ada Lovelace (1815 – 1852)

Ünlü şair Lord Byron’ın kızı olan Lovelace, Charles Babbage’ın asistanı ve çalışma arkadaşı olarak biliniyor. Matematik ve bilgisayar biliminde öncü çalışmaları var. İlk bilgisayar programcısı olarak anılmasının en önemli sebeplerinden biri de Babbage’ın derslerinden birinde bilgisayar teorilerine çok büyük bir katkıda bulunacak bir çözümlemeye imza atmış olması. Lovelace böylelikle Babbage’ın dikkatini çekerek makinenin gelişiminde çalışmalarıyla etkin olmuştur. Dünyada bilgisayar programcılarının günü olarak bilinen Ada Lovelace günü ile bu ünlü kadın programcının bir rol modeli olarak kutlandığı özel bir gün bile var.   

3. Herman Hollerith (1860 – 1929)

Delikli kartlarla çalışan makineleri ilk kez hayata geçiren Hollerith bu yüzden modern bilgisayarların yaratıcılarından sayılıyor. Makinesi nüfus sayımı için kullanılarak (1889) hem işleyişini kanıtlar hem de uzun sürecek işlemlerin doğru şekilde hızla yapılabileceğini ortaya koyar. Bu da ilk bilgisayarcıların ortak hedefinin gerçekleşmesi anlamına gelir. Babbage tarafından ortaya koyulan delikli kartların kullanımını gerçekleştiren isim olur. International Business Machines (IBM) firmasının da kurucuları arasında bulunuyor.

4. Vannevar Bush (1890 – 1974)

Bush çok sayıda dişliden oluşan büyük makinesini, bilim insanı, makineci ve matematikçi yanlarını birlikte kullanarak ortaya çıkarır. Karmaşık denklemleri çözebilen ve türünün ilk örneği olan bu makine günümüze dek ulaşırken haliyle çok kez değişime uğradı. Günümüzün bilgisayarına kıyasla oldukça hantal yapılı denebilir.

5. John Vincent Atanasoff (1903 – 1995)

Fizikçi Atanasoff öğrencisi Clifford Berry ile birlikte Bush’un hantal makinesini biraz daha sadeleştirmeyi başarmıştır. 1940 yılında elektronik bilgisayarın ortaya çıkmasına sebep olan Boole formülünü büyük makinenin devirlerine uygulamalarıdır. Bunun ardından attıkları adım işleri pratikleştirerek gelişimlerin hızlanmasında rol oynadı.

6. John von Neumann (1903 – 1957)

Macar matematikçi Neumann merkezi işlem mantığını hayata geçiren kişi olarak tek kaynaktan yönetilen makineye adım atmamızı sağlamıştır. 1945’te programlama dillerine yaptığı katkıların yanı sıra bellek depolamada gelişmelere de imza atarak bugünkü anlamına yakın, kapatılabilir bilgisayarı icat eder. Açılabilen ve kapatıldığında kaldığı yerden işleyen bilgisayar düzeni John von Neumann sayesinde var!

7. Konrad Zuse (1910 - 1995)

Algoritma programlama dilinin mucidi olan Konrad Zuse, savunma sanayii ve genel programlama sorunlarına çözüm bulmak için çalışan bir Alman mühendis olarak tarihe geçmiştir. Geliştirmeleri, amaçlarının çok ötesine geçerek programlama teknolojilerinin de mirası oldu.

8. Claude Elwood Shannon (1916 - 2001)

Makineler ile insanların iletişimi üzerine yoğunlaşan Shannon çağımıza olan etkisiyle biliniyor. Teknolojinin bu denli ilerlemesinde Claude Shannon’un kuramlarının etkili olduğunu söylemek yanlış olmaz. Kuantum ile ilgili de çalışmaları olan Shannon, bilgi kuramı için çok önemli bir isim olarak görülüyor. Claude Shannon, elektronik mühendisi ve aynı zamanda da şifre çözme uzmanıdır.

9. Alan Turing (1912 – 1954)

Bilgisayar biliminin ve akıllı makinelerin temellerini atan isimler arasında sıkça karşımıza çıkan Alan Turing İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanların kullandığı Enigma şifreleme sistemini çözen kişi esasında. Bunu yapması sayesinde ekibiyle birlikte tarihin akışını değiştirdikleri düşünülüyor. Yapay zeka için alt yapı ve şifre kırmakta da kullanılan makinelerin yapımında öncülük eden Turing, bir kriptolog ve otomatik hesaplama alanında önemli bir isim. Turing de insan beyni ile makine arasındaki benzerliklere dikkat çekerek çağının çok ilerisinde olan buluşların sahibi olmuştur.

10. Grace Hopper (1906 – 1992)

Hata temizleme konsepti olan debugging uygulamasının piri sayılan Hopper aynı zamanda sayılarla işleyen bilgisayarlara harf komutlar verilmesini de sağlamış. Bu amaçla yazdığı program A – 0 sayesinde günümüz teknolojisi için büyük bir alan doğmuş olur. Matematik ve fizikte oldukça yetenekli olan Hopper, bilgisayar bilimlerinde öncü sayılabilecek bir bilim insanı.

11. John Backus (1924 – 2007)

Program yazmanın da hızlı olmasında etkisi bulunan Backus ilk programlama dillerinin tamamen geliştirilmesinde rol oynayan büyük ekiplerin başında yer alıyor. İlk üst düzey programlama dillerinin ortaya çıkışında en önemli isimlerden biri aynı zamanda.

Listemizdeki bilgisayarın kökeninde rol oynamış isimler birbirinden büyük gelişmelerle bugüne katkıda bulunuyor. Günümüzde yaşamı kolaylaştıran ve hatta yaşamımıza şekil veren bu isimler olmadan bugün her şey çok daha farklı olurdu. Büyük zekalarıyla, teorileri ve uygulamalarıyla bilgisayar bilimi için birer adım atmış tüm bilim insanları, bu isimlerin ekiplerindekiler, hepsi büyük emek ortaya koymuşlar. Saygıyla anılmayı hak eden ve farklı alanlardan gelen pek çok kişiyi burada bir araya getirerek sizin için seçtik.