Metaverse Nedir?

Son dönemde metaverse sözcüğünü hemen hemen duymayan kalmamıştır. Dünyanın en büyük sosyal medya platformlarından biri olan Facebook’un dahil olmasıyla beraber “metaverse” kavramına dair merak duygusunun daha da yoğunlaştığını söyleyebiliriz.

Metaverse sözcüğünün ne anlama geldiğini daha iyi kavramak adına öncelikle bu birleşik sözcüğün kökenine inmeliyiz. Meta kelimesi Yunancada “sonra” anlamında kullanılır. İngilizceden gelen universe sözcüğü ile meta sözcüğünün birleştirilmesi neticesinde “evrenin ötesi” manasına gelen metaverse kelimesi türetilmiştir.

Peki bu kavramla tam olarak ifade edilmek istenen nedir? Özellikle son dönemde Facebook ile beraber bu kavramın adını neden daha fazla duyuyoruz. Metaverse’in yatırım araçları ile bağlantısı ne? Gelecek senaryolarında metaverse nasıl bir yere konumlanacak? Tüm bu detaylara birlikte göz atmaya ne dersiniz?

Metaverse Hakkında Genel Bilgiler

Söz konusu kavram, yakın tarihte ilk kez Neal Stephenson’un Snow Crash adlı eserinde kendine yer buldu. Bu önemli romanda normal insanların avatarlarının yer aldığı bir sanal dünya görüyorduk. İşte bu sanal evren, roman içinde metaverse şeklinde ifade edilmişti. Bilim kurgu alanında daha pek çok defa bu kavramın bir biçimde geçtiğine tanıklık ediyoruz. Second Life adlı oyun dışında Ready Player One isimli film de aynı şekilde iyi örnekler olarak kabul görür. Metaverse dünyasının da yakın gelecekte hayatımıza tümüyle girmesi ve oyunlarda ya da filmlerde olduğu üzere dijital bir evren yaratması bekleniyor.

Böyle bir düşüncenin hayata geçmesi sosyal medya yoluyla ne derece mümkün bu şimdilik çok da ön görülebilir bir şey değil ancak Facebook’un kurucusu bu konuda oldukça iddialı açıklamalar yapmayı sürdürüyor. Metaverse fikrine Facebook’un son derece ikna olduğu her açıklamaya yansıyor. Böyle bir planlamanın gelecek senaryolarında bir distopya mı yoksa ütopya olarak mı değerlendirileceği elbette belirsiz. Çünkü metaverse evrenine son derece olumlu yaklaşanlar kadar bu tip girişimleri ağır bir dille eleştirenler de mevcut.

Geleceğin Sanal Evreni

Metaverse kavramını en basit ifadeyle sanal evren şeklinde açıklayabiliriz. Artırılmış sanal gerçeklik cihazları ile beraber insanların tümüyle artık zihinsel düzeyde hissettikleri ve algıladıkları, bu dünyayı oluşturacaktır. Tüm bu süreçlerde insanların özel bir fiziksel çaba harcamasına gerek kalmayacaktır. Bilgisayarlar, android cihazlar ya da 3D araçlar, önemli bir köprü niteliği oluşturacaktır ve insanın doğal olmayan bir fiziksel mekana dahil edilmesi sağlanacaktır. Böyle bir girişimle beraber potansiyel olarak nelerin yapılabileceğini daha şimdiden ön görmek pek kolay değil. Fakat bunun sosyal ilişkiler kadar iş dünyasında da önemli yansımalarının olacağı kesin.

Metaverse konusunda daha şimdiden çok önemli yatırımcıların ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Bunlardan birincisi elbette tahmin edeceğiniz üzere Facebook şirketidir. Facebook bu konuda öyle kararlı ve net görünüyor ki yakın zaman önce 2 milyar dolar karşılığında Oculus adlı şirketi satın aldı. Aynı zamanda yine bu süreçte Microsoft ile önemli iş birliktelikleri oluşturmuştur. Bu yatırımlara Roblox’un da dahil olması ve AR-GE çalışmaları yaratmaya başlaması, sürecin ne denli ciddiye alındığını kanıtlamaktadır.

Facebook En Kararlı Şirket

Kullanıcılar metaverse evreninde sanal düzeyde bir hareket alanına sahip olabilecek ve profillerini yönetebilecek. Bu anlamda bu heyecan verici evrende potansiyel anlamda pek çok yaratıcı fikir oluşturmak mümkün. Şu anda fikrin dahi emekleme aşamasında olduğunu düşünürsek elbette uzun bir hazırlık döneminden bahsetmek gerekir. Ancak şirketler, daha şimdiden bu konuda önemli bir yarışa girmiş görünüyor. Facebook, tüm şirketleri geride bırakarak bu alana yatırım yapma konusunda en iştahlı görünen marka durumundadır.

Aslında Facebook çok uzun senelerden bu yana söz konusu alana yatırım yapmaya devam ediyor. Mark Zuckerberg, yakın gelecekte insanların Facebook’u bir sosyal medya şirketinden ziyade bir tür metaverse oluşumu olarak göreceklerini belirtti. NVIDIA CEO’su Jensen Hang ise bu evrenin, var olan mevcut ekonomiden çok daha büyük ve yeni bir ekonomi yaratacağını vurguladı. Epic Games ve Microsoft da belli bir istikrarla söz konusu alana yatırım yapmayı sürdüren şirketler arasındadır.

Daha şimdiden çok ciddi bir heyecan kasırgası yaratmayı başaran metaverse fikri, insanlar arası etkileşimleri çok daha özel bir boyuta çekmeyi planlıyor. İnsanlar bir anlamda metaverse evreni sayesinde kendilerini artırılmış bir sanal gerçeklik içinde bulacaklar. Sanal gerçeklik ile alakalı gelişmeler günümüzde ağırlıklı olarak oyun sektöründe belli bir yol almış görünüyor. Fakat bunun yakın zaman sonra sosyal medya alanına sıçraması, artık beklenen bir durum.

Adeta sanal bir karakter gibi belli avatarlar yaratmak suretiyle konsere gidebilir, oyun oynayabilir, çalışabilir, toplantılara girebilir, arkadaşlar edinebilir ya da alışveriş yapabilirsiniz. Günlük aktivitelerin pek çoğunu bu alana entegre etmek artık mümkün olacaktır. Tabii şu an için tüm bunların bir ön görü ve yatırım fikri olarak durduğunu, sürecin daha epey uzun olacağını önemle hatırlatmalıyız.

Metaverse ve Kripto Dünyası

Metaverse konusundaki gelişmelerin kripto para piyasalarını da etkilemesi bekleniyor. Zira sanal varlıklar bizzat metaverse evreninde blockhain teknolojisi ile beraber güvenli bir şekilde kullanılabilecek. Yani kripto paraların varlığı, sanal ekonomide başarılı bir role sahip olacaktır. Bu nedenle de kripto para piyasalarına özel bir merakı olan kişiler, metaverse konusundaki gelişmeleri oldukça yakından takip ediyor. Daha şimdiden metaverse coin’lerine yoğun bir talep söz konusu. Metaverse ile alakalı coinler, aynı Bitcoin gibi mevcut kripto para borsaları aracılığıyla temin edilebiliyor.

Facebook Adını Meta Olarak Değiştirme Kararı Aldı

Yukarıda da belirttiğimiz üzere Facebook, şu ana dek en ciddi yatırımları yapan kurum durumunda. Facebook öyle kararlı görünüyor ki adını yakın zaman sonra “Meta” şeklinde değiştirecek. Bu açıklama, zaten pek çok kişinin metaverse kavramı ile ilk kez tanışmasına alan yaratmış oldu. Metaverse, sanal alemde gerçek anlamda radikal bir değişimin öncüsü olacak.

Bilim kurgu dünyasından doğrudan ilham alınan bu özel teknoloji, asla bir rüyadan ya da olanaksız bir hayal eden ibaret değil! Facebook’un adını Meta olarak değiştirecek olması bile söz konusu evrene yakın olduğumuzun adeta habercisi. Metaverse ile beraber oyundan eğitime iş dünyasından alışverişe pek çok işletme kendilerini bu yeni dünyaya adapte etmek zorunda kalacak.

Unutulup Gidecek Bir Proje mi?

Sanal dünyaya dair hemen her sene pek çok proje tahmini yapılıyor ancak bunların ciddi bir bölümü henüz vücuda gelmeden unutulup gidiyor. Oysa metaverse için aynı şeyi söylemek pek doğru olmaz. Çünkü metaverse ile alakalı son derece somut gelişmeler söz konusudur ve dev şirketler şeffaf şekilde bu alana dair yatırım planlarını paylaşmaktadır.

Facebook şirketi sadece bu yeni evren için Avrupa özelinde 10 bin civarında yeni çalışanı işe dahil edeceğini duyurdu. Metaverse dünyasının ekonomik ve sosyal açıdan pek çok yeni olanak yaratması bekleniyor. Bir başka ifadeyle metaverse için artık “internetin geleceği” ifadesini kullanmak son derece doğru olacaktır. Zira zaman içinde bu evrenin artık bir bakıma kendi ekosistemini kurması düşünülüyor.

Metaverse, esasen hayali kurulan ancak gerçek yaşamda kolay kolay elde edilemeyen pek çok şeyin sanal bir dünyada var olmasına aracılık edecek. İlk olarak 1990’lı senelerin hemen başında gündeme gelen ve yıllar sonra Facebook’un gündeme taşıdığı bu sanal evren, hala kimilerine göre aşırı spekülatif olarak değerlendiriliyor. Kimileri ise yakın gelecekteki internetin, tamamen metaverse dünyası ile belirleneceğini düşünüyor. Hangi tarafında haklı olduğunu, yakın gelecekte görme şansı bulacağız.