Ubuntu nedir?

1

Ubuntu ücretsiz bir masaüstü işletim sistemidir. Ubuntu,dünyanın her yerindeki milyonlarca insanın her türlü cihazda özgür ve açık yazılımla çalıştırmalarını sağlayan devasa bir proje olan Linux'un işletim sistemidir.. 

Buna ek olarak Linux, Ubuntu ile çoğu özel yazılımdan (Windows veya macOS gibi) farklı olarak, ücretsiz ve açık kaynaklı yazılım kodunu düzenlemenizi, istediğiz kadar kopya yüklemenizi veya programı gönlünüzün istediği kadar dağıtmanıza olanak sağlar. Kullanmak istediğiniz Ubuntu lisans programı için ödeme yapmanız gerekmez. Ubuntuyu indirdiğinizde herhangi bir ücret ödemediğiniz gibi istediğiniz süre boyunca kullanabilir ve bu süre boyunca herhangi bir ödeme yapmanız gerekmez. Bu haliyle Linux müşterilerine ücretsiz ve özgürce kullanabileceğiniz bir masaüstü işletim sistemi sunmaktadır. 

Ubuntu Neden Ücretsiz?

Microsoft’un geliştirdiği Windows ve Apple’ın geliştirdiği macOS, dünya genelinde en fazla kullanılan masaüstü işletim sistemleridir. Microsoft ve Apple firmaları bu yazılımları geliştirip, onların satışını yaparak ciddi karlar elde etmektedir. 

Ancak ücretsiz ve açık kaynaklı olan Ubuntu, bu iki işletim sistemine göre farklı bir model ile çalışmaktadır. Ubuntu’nun tüm dünyada birçok geliştiricisi vardır ve bu sayede herkes yazılımın bileşenlerini dilediği gibi bir araya getirmekte özgürdür. Bu yüzden diğer yazılımlardan farklı olarak herhangi bir şirket Ubuntu’nun üzerinde kontrol hakkına sahip değildir. 

Ubuntu’nun Ortaya Çıkışı

1993 yılında Ian Murdock isimli birisi Debian isimli bir proje başlattı. Bu proje ile yaptığı yazılımı test eden Murdock, başarılı testlerden sonra yaptığı yazılımın başkaları tarafından da indirilmesine izin verdi. Bu şekilde ortak kullanım, hızla büyük bir topluluğun ortaya çıkmasını sağladı. 

2004 yılında ise Canonical Ltd. isimli bir şirket, Debian projesinin kodunu kullanarak Ubuntu’yu yarattı. Debian’ın ücretsiz ve açık kaynaklı olması bu şirketin de Debian’ın kodunu kullanması konusunda özgür olmasını sağlamıştır. Ubuntu temel olarak insanlık ve toplum ruhunu bilgisayar dünyasına getirmeyi hedeflese de Canonical şirketinin sonraki dönemde odağını daha kurumsal bir yöne kaydırdığı eleştirileri de mevcuttur. Yine de bu yazılımın kullanıcıları herkesin özgürce erişimini sağladığı Ubuntu işletim sisteminin özgür toplum ruhuna yönelik inancını benimsediklerini söylemek yanlış olmayacaktır. 

Canonical Ltd. ve Ubuntu Topluluğu

Ubuntu, Canonical Ltd. adlı özel bir şirket tarafından yönetilmekte ve finanse edilmektedir. Canonical, 2004 yılında Güney Afrikalı girişimci Mark Shuttleworth tarafından kurulmuş ve onun tarafından finanse edilmiştir. Canonical Ltd. günümüzde ücret karşılığı Ubuntu kullanan şirketlere ticari destek sağlamaktadır. Ubuntu karşılığı alınan ücret ise şirket tarafından yine Ubuntu’nun gelişimi için harcanmaktadır. Ana merkezi Londra’da olan Canonical Ltd. her altı ayda bir Ubuntu’nun yeni bir sürümünü yayınlamakta, Ubuntu’nun çevrimiçi topluluğu için sunuculara ev sahipliği yapmakta ve koordinasyon güvenliğini sağlamaktadır.  

Canonical ayrıca çeşitli bulut yönetimi araçları ve hizmetleri de sunmakla birlikte bu hizmetler sunucuda Ubuntu kullanan kişiler ve şirketlere ciddi yarar sağlamaktadır. Yine de Canonical Ltd. daha önce de belirtildiği üzere Ubuntu’ya giren yazılımların birçoğunu kendisi yaratmakta bu tarz yazılımlar FOSS adı verilen topluluk üyelerinden gelmektedir. Dünyanın dört bir yanından bu topluluk üyeleri zamanlarını ve becerilerini Ubuntu üzerinde özgürce paylaşmakta ve emeklerini Ubuntu’yu geliştirmek için kullanmaktadırlar.   

Ubuntu ve Linux

2

Linux, dünyadaki en yaygın kullanılan ücretsiz ve açık kaynaklı işletim sistemidir. Ticari alternatiflerin aksine, hiçbir kişi veya şirketin kontrolünde değildir. Linux, dünyanın her yerinden birçok bireyin fikirleri ve katkılarından faydalanmaktadır. Ubuntu ise en popüler Linux tabanlı masaüstü işletim sistemidir. 

Linux, temel olarak herhangi bir işletim sisteminin temel bileşeni olan ve yazılımın donanım ile iletişim kurmasına izin veren bir çekirdektir. Çekirdek, kendi başına bir işletim sistemi değil, yazılım uygulamaları ile donanım düzeyinde yapılan veri işleme arasında iletişimi sağlayan bir dizi bilgisayar talimatıdır.

Linux çekirdeği birçok özgür ve açık kaynaklı işletim sisteminde kullanılır ve tıpkı Ubuntu gibi GNU Genel Kamu Lisansı altında yayınlanır. “Linux” olarak adlandırılmasının nedeni ise 1991 yılında onu oluşturan Fin bilgisayar programcısı Linus Torvalds’ın adından gelmektedir.

Neden Ubuntu Kullanmalıyım?

3

Birçok kişi değişik nedenlerden dolayı Ubuntu’yu kullanabilmektedir. Ubuntu temel olarak kullanıcıya ücretsiz ve açık bir kaynak oluşturmaktadır. Bu şekilde kodlar, kişisel çabalar ve hatta kimi zaman ilkeler aynı havuz içerisinde ücretsiz olarak toplanmış olmaktadır. Ubuntu’nun kurulumu ve kullanımı ise ayrıca bir o kadar kolaydır ve işletim sistemlerinde dair uzman olmasanız dahi kurulumu ve kullanımı rahatlıkla yapabilirsiniz. Ayrıca kurulumu muadillerinin aksine oldukça hızlıdır. Bu arada Ubuntu çok şık ve güzel bir masaüstü ortamı sunmaktadır. Bilgisayar çökmesine neden olan Windows virüsleri gibi belli başlı virüslere Ubuntu’da denk gelmezsiniz. Sistem bu tarz virüslere karşı oldukça korunaklıdır. Ayrıca sistemle ilgili ihtiyacınız olan her şeyi FOSS topluluğunda bulmanız ve bu topluluğun bir parçası olmanız da mümkündür. Bu gibi nedenlerden dolayı Linux işletim sistemleri arasında en fazla desteklenen Ubuntu’dur. 

Tüm bunlara ek olarak yazının bir bölümünde bahsettiğimiz üzere Canonical Ltd. şirketi her altı ayda bir Ubuntu’nun yeni bir sürümünü piyasaya sunduğu için sistem her zaman güncel kalmaya devam etmektedir. Canonical, Nisan ve Ekim aylarında her altı ayda bir Ubuntu'nun yeni sürümlerini sunmaktadır. Her Ubuntu sürümü, sürümünün yılını ve ayını içeren bir sürüm numarasına sahiptir. Sürüm numaralarına ek olarak, Ubuntu sürümlerine bir sıfat ve bir hayvan kullanarak alitüel kod adları da verilir. Normal sürümlere ek olarak, Canonical Ltd. Ubuntu için Uzun Süreli Destek (LTS) sürümleri de geliştirmektedir. Bu sürümler programa göre yaklaşık her iki yılda bir yayınlanmakta ve üç sene boyunca ise güncellenerek desteklenmektedirler.